Flutter Rehberi: Nedir, Nasıl Kurulur, Flutter Doctor Nedir?

Flutter Nedir?

Flutter, Google’ın geliştirdiği açık kaynaklı bir arayüz çerçevesi. Dart dilini kullanıyor ve tek bir kod tabanından Android, iOS, web, Windows, macOS ve Linux hedeflerine çıktı verebiliyor.

Onu diğer çapraz platform çözümlerinden ayıran şey çizim yaklaşımı. Platformun kendi arayüz bileşenlerini çağırmıyor; ekrandaki her pikseli kendi motoruyla kendisi çiziyor. Uygulamanın her platformda birebir aynı görünmesi de, bir iOS uygulamasının yer yer iOS’a benzememesi de buradan geliyor.

Günlük kullanımda iki şey öne çıkıyor. Birincisi hot reload: kodu kaydettiğinizde uygulama baştan başlamıyor, bulunduğunuz ekranda değişikliği anında gösteriyor. İkincisi hazır widget kütüphanesi; Material ve Cupertino setleriyle çoğu ekranı sıfırdan çizmeden kurabiliyorsunuz. Geri kalan ihtiyaçlar için pub.dev üzerinde geniş bir paket ekosistemi var.

Dart Dili Nedir?

Dart da Google çıkışlı, açık kaynaklı bir dil. Flutter’ın onu seçmesi tesadüf değil: geliştirme sırasında JIT ile derlenip hot reload’u mümkün kılıyor, yayına çıkarken de AOT ile doğrudan makine koduna derleniyor. Yani geliştirirken hızlı, kullanıcının elinde performanslı.

Dilin kendisi nesne yönelimli; sınıf, kalıtım ve çok biçimlilik gibi kavramların hepsi yerinde. Asenkron tarafta Future ve Stream üzerine kurulu bir async/await sözdizimi var, bu da ağ çağrısı ağırlıklı arayüzlerde işi hayli rahatlatıyor.

Bir ayrıntı daha: 2.12 sürümünden beri sound null safety varsayılan. Null kaynaklı hataların büyük kısmını çalışma zamanında değil, derleme anında yakalıyorsunuz.

Flutter’ın kendisi de Dart ile yazılmış. Widget’lar, kütüphaneler ve komut satırı araçları aynı dilde olduğu için, bir widget’ın ne yaptığını merak ettiğinizde kaynak koda inip bakmak sıradan bir işlem. Öğrenme aşamasında bunun değeri sanılandan büyük.

Flutter Kurulumu

Kuruluma geçelim. Ana hatlar her sistemde aynı, PATH ayarı kısmında yollar ayrılıyor:

İşletim sisteminize uygun Flutter SDK paketini indirin. Güncel sürüm ve platforma özel talimatlar docs.flutter.dev/get-started/install adresinde duruyor.

Arşivi kalıcı bir klasöre çıkarın. Yol seçerken iki şeye dikkat edin: içinde boşluk ya da Türkçe karakter olmasın, ve yönetici izni gerektiren bir dizin olmasın. Program Files altına çıkarmak ilerleyen adımlarda başınızı ağrıtır.

Geriye flutter komutunun her dizinden çalışabilmesi için SDK’nın bin klasörünü PATH’e eklemek kalıyor. Dart SDK’yı ayrıca kurmanıza gerek yok, Flutter paketiyle birlikte geliyor. Windows’ta arşivi C:\flutter dizinine çıkardıysanız ekleyeceğiniz yol C:\flutter\bin olacak:

Windows İşletim Sistemi için

1. 1Başlat menüsünden Ayarlar’ı açın.
2. 2Sistem bölümüne girin.
3. 3Aşağı inip Hakkında sekmesine geçin.
4. 4Gelişmiş sistem ayarları bağlantısına, açılan pencerede de Ortam Değişkenleri düğmesine tıklayın. Kullanıcı değişkenleri arasından Path satırını seçip Düzenle deyin.
5. 5Yeni’ye tıklayıp C:\flutter\bin yolunu ekleyin. Açık duran terminalleri kapatıp yeniden açmayı unutmayın, yoksa değişikliği görmezler.

MacOS ve Linux İşletim Sistemleri için

1. 1Terminal uygulamasını açın.
2. 2SDK’yı çıkardığınız dizine gidin, örneğin: cd ~/development/flutter/bin
3. 3pwd komutuyla dizinin tam yolunu alıp kopyalayın.
4. 4Kabuk yapılandırma dosyanızı açın. macOS Catalina ve sonrasında varsayılan kabuk zsh olduğu için bu dosya _{/.zshrc olur; bash kullanıyorsanız} /.bashrc ya da ~/.bash_profile.
5. 5Dosyanın sonuna şu satırı ekleyin: export PATH="$PATH:$HOME/development/flutter/bin"
6. 6Kaydedip çıkın, sonra source ~/.zshrc komutuyla değişikliği açık oturumda da geçerli kılın.
7. 7flutter doctor komutunu çalıştırıp kurulumu doğrulayın. Komut çalışıyorsa PATH ayarı tutmuş demektir.

flutter doctor Nedir? Nasıl Kurulum Doğrulanır?

flutter doctor, ortamınızın uygulama geliştirmeye hazır olup olmadığını denetleyen bir tanı aracı. SDK sürümünü, Android toolchain’ini, Xcode’u, bağlı cihazları ve editör eklentilerini tek tek yoklayıp eksikleri listeler.

Çıktıyı okurken satır başındaki işaretlere bakın. Yeşil tik o başlıkta sorun olmadığını, ünlem işareti çalışmayı engellemeyen bir eksiği, kırmızı çarpı ise düzeltmeden devam edemeyeceğiniz bir sorunu gösterir. Daha fazla ayrıntı isterseniz flutter doctor -v her başlığın altındaki yolları ve sürüm numaralarını da yazdırır.

Kurulum doğrulamasında en sık karşılaşılan takıntılardan biri Android License Status Unknown uyarısı (*Görsel 1). Çözüm çoğu zaman flutter doctor --android-licenses komutunu çalıştırıp çıkan lisansları kabul etmekten ibaret. Komut da takılırsa adımları tek tek aktardığım video aşağıda.

Sonuç

Flutter’ı tek cümleyle özetlemek gerekirse: tek bir Dart kod tabanından altı platforma çıktı veriyor ve arayüzü kendi motoruyla çizdiği için platformlar arasında görsel tutarlılığı koruyor.

Kurulumda nerede takılırsanız takılın ilk başvuracağınız yer flutter doctor. Neyin eksik olduğunu tahmin etmenize gerek bırakmıyor, çoğu zaman ne yapmanız gerektiğini de doğrudan söylüyor. Bütün satırlar yeşile döndüğünde flutter create ile ilk projenizi açabilirsiniz.